پيشينه سبك‌مشروطه
شعر مشروطه، پيشرو مكتب بازگشت از نظر زبان، فكر و جنبه ي ادبي نيست، بلكه شعري مانند شعر رفيق اهل و سرا من ، تحول يافته به نام شعر عوام مي باشد. از ويژگي هاي خاص شعر سبك مشروطه مي توان به موارد زير اشاره كرد :
> موضوع شعر سبك مشروطه، اجتماعي است.
> شاعر شعر سبك مشروطه، شهرت ندارد.
> اكثر مردم به شعر سبك مشروطه، توجه نشان مي دهند.
> از شعر سبك مشروطه به عنوان شعري زنده و پويا ياد مي شود.
> در شعر سبك مشروطه از آرايه هاي ادبي استفاده نشده است.
پيشينه سبك مشروطه
ادبيات مشروطه در جريان مبارزه براي كسب آزادي و حكومت مردم، در بين سالهاي ۱۲۷۵ شمسي تا كودتاي رضاخان ۱۲۹۹ شمسي، شكل گرفت كه اين ادبيات از تأثير و تغيير شگرفي برخوردار بود و سبك مشروطه را پديد آورد.
مختصات سبك مشروطه
قالب هايي همچون ترجيع بند، مستزاد، مسمط و چهارپاره از قالب هاي شعري رايج ادبيات به شمار مي رفت. لغات كهن ادبي در اين دوره منسوخ شد. از ديگر مختصات اين سبك مي توان به آزادي زنان، توجه به فرهنگ ايران باستان و تنفر از ديكتاتوري اشاره كرد. شاعران از نظر زباني، سبك مشروطه را به زبان قابل فهم بيان كرده اند؛ درواقع از لغات همان عصر بهره برده اند و از طرفي به منظور ايجاد سبك آزاد، فكر و زبان را آماده مي كنند. شاعران در مسايل سياسي و اجتماعي، تمام وقتشان را به منظور آگاهي بخشي به مردم صرف ميكردند؛ بگونه اي كه اشعار بعضي از شاعران شايد از نظر ادبي بي ارزش است ولي از اهميت بسياري از نظر تاريخ اجتماعي دوران خود برخوردارست. در اين دوره، شاعراني همچون ملك الشعراي بهار، ايرج ميرزا، اشرف الدين گيلاني، فرخي يزدي، ميرزاده عشقي،( نسيم شمال) و ... به سرودن شعر پرداختند.
زبان شعر مشروطيت
تأكيد زبان شعر دوران مشروطيت بر مواردي همچون زبان و طرز و شيوه ي مكتبي ميباشد كه دربرابر مكتب يا« سبك هندي» در اواخر دوران زنديه و اوائل دوران قاجار در شعر فارسي پديدار شد و به« مكتب بازگشت» شهرت پيدا كرد.« مكتب بازگشت» به اين منظور بوجود آمد تا به زبان وسبك و روش شاعران سدهء چهارم و پنجم و ششم هجري برگردد.
ويژگي هاي مهم ادبيات مشروطه
از خصوصيات شعر مشروطه از نظر محتوا مي توان به مردم گرايانه ، جامعه گرايانه و ملي اشاره كرد. باتوجه به سادگي شعر مشروطه از نظر زبان، بهتر است بدانيد كه اين شعر از نظر شيوه و مكتب، واقع نماست. سه عنصر ادب مشروطه شامل واقع نمايي، جامعه گرايي و سادگي مي باشد. عاطفه به عنوان يكي از عناصر شعر مشروطه به شمار مي رود. محتواي شعر مشروطه، عواطف و احساساتي نظير انتقاد از خرافات مذهبي، بيدار كردن حس ناسيوناليسم و عقب افتادگي هاي فرهنگي و فقر و نبودن آزادي مي باشد.
اصول انديشه، زباني و شعر مشروطه
شعر مشروطه، به ارائه ي درك فلسفي نويني از جهان، انسان، جامعه و محيط زندگي اش مي پردازد. اين ادراك براساس عقل باوري، آزادي و اراده انسان و علم باوري بنانهاده شده است. اكثر نويسندگان و شاعران روشن فكر مشروطه، در تمامي آثارشان نظير مقالات ادبي و سياسي و روزنامه هاي منتشر شده، بطور دائمي متكي بر اين ها بوده اند. از نظر آرايه هاي ادبي و جنبه- هاي زيباشناسي، شاعران مشروطه اشعار ضعيفي مي سرودند، ولي هدفشان اينست كه مشكلات سياسي و اجتماعي جامعه را بيان كنند.
برچسب: شعر رفيق اهل و سرا من،
ادامه مطلب
